Zgony spowodowane zażywaniem kokainy

Wzrastają obawy co do ryzyka dla zdrowia wynikającego z zażywania kokainy, zwłaszcza z uwagi na pojawienie się trendu zwiększonego zażywania rekreacyjnego zaobserwowanego w niektórych państwach szczególnie w miejscach (dyskoteki, kluby) uczęszczanych przez grupy młodych ludzi. Pomimo trudności w oszacowaniu liczby przypadków śmiertelnych wywołanych przez kokainę, miara ta może być wartościowym wskaźnikiem zwiększonego ryzyka lub pomocą w określeniu ryzykownych schematów zażywania. Choć nagłe przypadki śmiertelne z obecnością kokainy - a bez występowania opiatów - nie są w Europie częste, możliwe jest, że bieżące statystyki niewłaściwie odnotowują zgony powiązane z kokainą. Na szczeblu europejskim dostępne informacje dotyczące zgonów spowodowanych kokainą są ograniczone i przekazywane w różnej formie. Zażywanie kokainy jest częste u osób zażywających także opiaty i często podczas badań toksykologicznych wykonywanych w przypadkach przedawkowania opiatów wykrywa się kokainę, a także inne substancje, takie jak alkohol czy benzodiazepiny.

W 2003 roku kilka państw doniosło o przypadkach śmiertelnych spowodowanych przez kokainę (Sprawozdania krajowe Reitox). Były to Niemcy (25 przypadków związanych wyłącznie z kokainą i 93 przypadki dotyczące kokainy w powiązaniu z innymi narkotykami, w 2002 roku dane wynosiły odpowiednio 47 i 84), Francja (10 zgonów z powodu zażycia wyłącznie kokainy i jeden powiązany z lekiem), Grecja (dwa przypadki spowodowane kokainą), Węgry (cztery zgony z powodu przedawkowania kokainy), Holandia (17 przypadków śmiertelnych spowodowanych przez kokainę w roku 2003 z trendem rosnącym od roku 1994 – dwa przypadki do roku 2002 – 37 przypadków), Austria (kokainę wykryto w przypadku 30% zgonów powiązanych z narkotykami, choć kokaina występowała sama jedynie w trzech przypadkach, a w jednym w połączeniu z gazem), Portugalia (kokaina wykryta w przypadku 37% zgonów powiązanych z narkotykami) i Wielka Brytania (liczba „wzmianek” o kokainie w świadectwach zgonu wzrosła z 85 w 2000 roku do 115 w 2001 roku i 171 w 2002 roku, z ośmiokrotnym wzrostem w okresie 1993-2001). W swoim Sprawozdaniu krajowym Reitox za rok 2003 Hiszpania wykazała, że w roku 2001 kokaina była obecna w 54% przypadków zgonów powiązanych z narkotykami, w 39 przypadkach (8% wszystkich zgonów z powodu narkotyków) śmierć nastąpiła bez udziału opiatów, w tym 21 spowodowała wyłącznie kokaina, a pięć było wynikiem połączenia kokainy i alkoholu.

Pomimo ograniczeń dostępnych danych można stwierdzić, że kokaina odegrała decydującą rolę w przypadku 1% do 15% zgonów spowodowanych narkotykami, odnotowanych przez państwa, które mogły przeprowadzić rozróżnienie pomiędzy typami narkotyków powodujących zgon. Kilka państw (Niemcy, Hiszpania, Francja i Węgry) przedstawiło dane na poziomie ok. 8-12% zgonów powiązanych z narkotykami. Chociaż trudno jest na ich podstawie opisywać sytuację w całej Europie, można stwierdzić, że oznaczają one kilka setek przypadków zgonów z powodu kokainy rocznie na szczeblu UE. Pomimo faktu, że liczby te są o wiele niższe niż dane o zgonach w wyniku zastosowania opiatów, przypadki śmiertelne spowodowane kokainą to poważny i prawdopodobnie narastający problem. W państwach, w stosunku do których można określić trendy, liczby te są rosnące.

Ponadto, kokaina może mieć istotny udział w zgonach związanych z problemami sercowo-naczyniowymi (arytmia, zawał serca i wylewy krwi do mózgu; patrz Ghuran i Nolan, 2000), zwłaszcza u osób zażywających mających predyspozycje, a wiele z tych przypadków może zostać pominiętych w sprawozdaniach.