Normatieve en structurele maatregelen

De controlemaatregelen voor legale drugs leveren een bijdrage aan het tot stand brengen van een normatieve basis voor andere preventieve maatregelen. Het is inmiddels bekend dat maatschappelijke normen die tabaks- en alcoholgebruik accepteren en de invloed daarvan op het gedrag tolereren, factoren zijn die het risico vergroten dat iemand het gebruik van verboden drugs acceptabel vindt dan wel dat die persoon ook verboden drugs gaat gebruiken (Becoña, 2002). In tegenstelling tot de algemene opvatting worden maatschappelijke normen meer door het controlebeleid beïnvloed dan door campagnes in de massamedia of door educatieve maatregelen (Hawks et al., 2002; Canning et al., 2004). Eurostat (2002) heeft een vergelijking gemaakt tussen controlemaatregelen voor tabak en indicatoren voor rookgedrag bij kinderen/adolescenten in de lidstaten van de EU. Geconstateerd werd dat er een verband bestaat tussen de strengheid van het controlebeleid voor tabak (advertentieverbod, leeftijdsgrens voor het kopen van tabak, restricties e.d.) en het rookgedrag. Het percentage rokende adolescenten bleek hoger in landen met een relatief soepel controlebeleid (bijvoorbeeld Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk) dan in landen met een veel strenger beleid (bijvoorbeeld Frankrijk, Zweden en Noorwegen). Het is bekend dat het effect van preventieve acties beperkt is als deze teniet gedaan worden - of in ieder geval niet adequaat ondersteund worden - door maatschappelijke normen en beleidsmaatregelen. Initiatieven van de EU en de Wereldgezondheidsorganisatie (Aspect Consortium, 2004) op dit gebied vinden steeds meer ingang en lidstaten koppelen het controlebeleid voor tabak steeds vaker aan drugspreventie.